روشهای اصلاح دیپ بایت در ارتودنسی

دیپ بایت (Deep bite) یکی از مشکلات بسیار شایع ارتودنسی در کودکان و بزرگسالان است و البته درمان موفق آن نیز دشوارتر از مشکلات ارتودنسی دیگر است. دیپ بایت به این معنی است که هنگامی که دهان خود را می بندید، دندانهای جلویی پایینی تان بیش از حد نرمال پشت دندانهای جلویی بالایی پنهان میشوند و میزان همپوشانی دندانهای جلویی (اوربایت) زیاد است. دیپ بایت فرد را در معرض مشکلات دندانپزشکی بیشتر قرار میدهد و احتمال مشکلات لثه، مشکلات عملکردی دهان و اختلال مفصل فک بیشتر میشود. دیپ بایت جلوی دهان، ممکن است در نتیجه بیرون زدن بیش از اندازه دندانهای جلویی بالایی و یا پایینی و یا کم بیرون زدن دندانهای عقبی باشد (که باعث میشود برای به هم رسیدن دندانهای عقبی، دندانهای جلویی بیشتر پایین بیایند).
روشهای اصلاح دیپ بایت بیشتر بیرون کشیدن دندانهای عقبی، فرو بردن بیشتر دندانهای جلویی، ترکیبی از این دو، اصلاح شیب دندانهای جلویی و جراحی اصلاحی فک (ارتوگناتیک) است. در اینجا وسیله های گوناگونی که برای درمان دیپ بایت استفاده میشوند و روش کاربرد آنها توضیح داده میشود.

انواع دیپ بایت ارتودنسی

دیپ بایت را میتوان به دیپ بایت اسکلتی و دندانی – آلوئولار، دیپ بایت حقیقی و کاذب یا دیپ بایت کامل و ناقص دسته بندی کرد.

علت ایجاد دیپ بایت

دیپ بایت ممکن است در اثر عوامل ارثی یا اکتسابی به وجود آمده باشد. عوامل ارثی عبارتند از شکل و جایگاه دندانها، الگوی اسکلتی و دندانها، الگوی رشد کوندیلار و عوامل اکتسابی عبارتند از عادت و تربیت ماهیچه، تغییر در موقعیت دندان، از دست دادن دندانهای پشتیبانی کننده عقب دهان، الگوی پیش آمدگی زبان جانبی (لترال تانگ تراست).

تشخیص دیپ بایت

دیپ بایت جلوی دهان ممکن است در اثر بیرون زدن بیش از حد دندانهای جلویی یا کمتر بیرون زدن دندانهای عقبی رخ داده باشد. برای بررسی این که کدام حالت باعث دیپ بایت شده است، ارتودنتیست باید اندازه گیری خطی از قاعده آلوئولار انجام دهد. این کار با آنالیز سفالومتری قابل انجام است.

درمان اوربایت پیش از اورجت

برای ثبات عملکرد و حفظ نتایج درمان باید حتما ارتباط دیپ بایت دندانهای جلو، اصلاح شود تا ارتباط بین دندانها مناسب شود تا بعد، زاویه دندان اصلاح گردد.

روشهای درمان دیپ بایت

۱-    بیرون زدگی بیشتر دندانهای عقبی
۲-    فرو بردن دندانهای جلویی
۳-    ترکیبی از هر دو روش بالا
۴-    شیب دادن دندانهای جلویی به جلو
۵-    عمل جراحی

در ادامه این روشها را بیشتر توضیح میدهیم.

–    بیرون زدگی بیشتر در دندانهای عقبی
در این روش بیشتر تمرکز بر بیمارانی است که در سن رشد قرار دارند. وسیله های غیر ثابت (متحرک) مثل بایت پلیت، بایت پلیت اصلاح شده، وسیله های میوفانکشنال مانند فعال کننده (activator )، بایوناتو (Bionato )، رگلاتور فانکشنال (Functional regulator) و پلاک دوقلو امکان بیرون زدگی بیشتر دندانهای عقبی و بازتر کردن بایت را فراهم می سازند. هدگیر سرویکال (گردنی) به مدت ۱۴ تا ۱۶ روز نیروی عمودی به سمت پایین اعمال میکند. این باعث میشود احتمال بیرون زدن بیشتر دندانهای عقبی فراهم شده و دیپ بایت اصلاح شود. همچنین دستگاه نانس ثابت اصلاح شده، بایت پلیت ثابت با چسب یونومر شیشه و بایت پلیت با چسب رزین کامپوزیت (با تکنیک غیر مستقیم) در بخشی از دندانهای جلویی بالایی که به سمت سقف دهان قرار دارند میتواند برای بیرون زدگی بیشتر دندانهای عقبی استفاده شود.
–    فرو بردن دندانهای جلویی در حفره دندان
فرایند فرو بردن زیستی مکانیکی: برای فرو بردن دندانها، نیرویی باید از مرکز مقاومت تحمیل شود تا حرکت متقابل بدون کج شدن دندان، اتفاق بیفتد. دورتر کردن نقطه اعمال نیرو از طریق وسیله ارتودنسی از مرکز مقاومت به معنی حرکت چرخشی بیشتر است. احتمال برگشت دندان به خصوص در کلاس ۲ دسته ۱ (class II div 1) بیشتر از کلاس ۲ دسته ۲ (class II div 2) است.

اصلاح دیپ بایت با تکنیک بگ (Begg)

در این تکنیک، برای فعال کردن سیم ارتودنسی، خمهایی در آن ایجاد میشود تا بایت بازتر شود به این صورت که دندانهای جلویی بالایی و پایینی بیشتر در حفره شان فرو میروند تا دیپ بایت کاهش یابد. در تکنیک بگ مرسوم، خمهای باز کردن بایت به مزیال دندانهای عقبی داده میشود. این میتواند باعث کج شدن دندانهای آسیاب بزرگ (مولر) به عقب شود. برای غلبه بر این مشکل، مولفان مختلف مکانهای مختلفی را برای خم سیم ارتودنسی پیشنهاد کرده اند.

روشهای دیگر فرو بردن بیشتر دندان در حفره عبارتند از:
اج وایز (edgewise)
ارتودنسی لینگوال (براکت پشت دندانی)
سیستم مینی اسکرو (لنگر موقتی ارتودنسی)
مگنت

–    عمل جراحی فک

در افراد بزرگسالی که بیش از ۶ میلی متر اوربایت یا ۸ میلی متر اورجت وجود دارد، عمل جراحی توصیه میشود. عمل جراحی خود به طرق مختلف ممکن است صورت بگیرد. روش انتخابی، بستگی به شرایط سنی بیمار و شدت  و نوع مشکل بایت دارد.